Per esparpalhada foguèsse dins l’espaci, la literatura d’òc se concep e se compren en grands moments d’istòria comuna ont prenon sens las istòrias localas tant coma las perspectivas d’istòria portadas per la lenga dins sa veritat istorica.

Dins la literatura d’òc, se i a d’autors, de genres o escòlas, mai engatjats que d’autres dins una escritura de l’istòria, nos pareis qu’aquela dimension d’istòria s’apren generalament a la quita activitat d’escritura, dins totas las situacions linguisticas, e mai diferentas istoricament, de l’Edat mejana a uèi. Per dire que lo subjècte prepausat per Plumas per lo o los numeros venents est largament dobèrt e inspirant.

Precisam qu’en foncion de las proposicions recebudas, esperam de poder publicar al mens dos numeros, segon una coëréncia de genre literari o de periòde istoric.

La problematica es pas novèla, de segur, e manca pas de se pausar a cadun dins sa reflexion critica. Nos sembla de bon suggerir pasmens, per aqueste projècte editorial, qualques dralhas de reflexion que son pas exclusivas e ne faràn levar fòrça autras.

Escriure dins l’istòria…

Aquò se pòt entendre de mai d’una situacion. Que lo subjècte siá per exemple biograficament implicat dins l’istòria de son temps, la guèrra mai sovent, de Bertran de Born a Pey de Garros, Isaac Despuech o Bellaud…  E mai dins l’òbra tota o dins tala òbra particulara a tal moment precís, poèma o recuèlh de circonstància, en reaccion a l’eveniment, coma se’n tròba en cò de Jansemin o Gelu, de Camprós, de Max Allier o Sergi Bec… Qu’un viscut istoric se faga intrada en escritura amb Vida de Joan Larsinhac de Lafont o Accidents de Manciet… Qu’una consciéncia collectiva d’istòria faga espelir un genre nòu, teatre o cançon a l’entorn de 1968, o que bufe de grandas bastisons poeticas…  Mai prosaïcament, tota una tradicion romanesca o teatrala de nòstra literatura que se pòt dire regionalista, de Mouly, Bossac, Emili Barthe o Calelhon, se mòstra sociologicament pastada d’istòria.

Escriure l’istòria…

Seriá puslèu testimoniar, reconstituir, expausar de moments fòrts de l’istòria collectiva, dins l’epopèa, lo roman istoric o la poesia politica. Mancam pas de grand títols, de la Cançon de la Crosada a Li Rouge dóu Miejour, de La Quimèra a L’Eròi talhat, e maites que son de descobrir e far descobrir. Seriá tanben de cubar l’agach portat, mai que mai retrospectiu, sus un episòdi o un tèma istoric coma per exemple l’albigeisme, la gèsta camisarda o las revòltas e resisténcias popularas. Aquí son de questionar la forma, los modèls e l’ideologia del discors d’inspiracion polemica o apologetica, dins la cançon, lo presic, lo pamflet o tot autre tèxt que pren dins l’istòria, tant locala coma nacionala o internacionala, sos arguments màger.

E defugir l’istòria ?

Se sap que lo refut d’istòria es istoric. Es fòrça interessant e pas mens productiu de s’interrogar sus la fugida o sembla fugida de l’istòria, dins lo localisme reivindicat o non, la distraccion, l’« arcadisme », lo folclòr o lo mite. Interessant tanben de d’estudiar, o d’expausar d’estudis existents, sus de percors d’autors amb las fasas d’investiment o de desinvestiment dins l’istoricitat : Mistral de Mirèio a Calendau o Valèri Bernard de Bagatóuni a Esclarmonda per exemple, Antoine Peyrottes de la poesia sentimentala a l’engatjament politic…

Calendièr 

• 15 d’abrial de 2026 : somission dels titols e resumits

• 15 de junh  de 2026 : somission dels articles.

• 15 de novembre de 2026 : publicacion del primièr numèro

Mandadís de las proposicions de contribucions

• cv.torreilles@numericable.fr et  marie-Jeanne.Verny@univ-montp3.fr : responsables du dossier

• sylvan.chabaud@univ-montp3.fr : codirecteur de la revue Plumas

Pregam los contributors de respectar las consignas de redaccion coma rampeladas sul site : https://plumas.occitanica.eu/107